تبلیغات محل تبلیغات

 

تک فرزندی چه مشکلاتی را در پی دارد؟

یک کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی گفت: فرزند آوری از کارکرد‌های مهم خانواده محسوب می‌شود که در پی سال‌های اخیر و همزمان با تغییر ساختار خانواده جامعه با پدیده تک فرزندی در خانواده مواجه بوده است.

بتول سلیمی منش کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی افزود: البته سیاست‌های کنترل جمعیت نیز به منظور کنترل جمعیت و مشکلات ناشی از آن در پی گسترش تفکر فرزند کمتر بوده است، اما باید در نظر داشت که این نوع سیاست جمعیتی بصورت بلندمدت جامعه را با پیامد‌های منفی روبرو خواهد ساخت.
به گفته وی پدیده تک فرزندی که در علم جامعه شناسی به امپراطوران کوچک معروف است در وجوه مختلفی دارای تاثیرات منفی خواهد بود که در ابتدا مشکلاتی را متوجه کودک و بعد هم جامعه خواهد کرد.
این پژوهشگر مسائل اجتماعی افزود: تنها فرزند خانواده به دلیل وابستگی شدیدی که به والدینش دارد و همچنین بخاطر محبت‌های افراطی والدین نسبت به وی از اعتماد به نفس پایینی برخوردار است؛ والدین به دلیل اینکه تنها ثمره زندگی خود را تک فرزند خود می‌دانند کمتر اجازه می‌دهند که کودکشان روی پای خود بایستد و همین امر باعث می‌شود که وی به شدت به والدین وابسته باشد و با ضعف اعتماد به نفس و همچنین خودباوری مواجه باشد.
سلیمی منش گفت: از دیگر مشکلاتی که کودک تک فرزند با آن مواجه است می‌توان به عدم مسئولیت پذیری وی اشاره کرد به اینصورت که والدین سعی می‌کنند خواسته‌های کودک را برآورده نمایند و برای راضی نگه داشتن یگانه فرزندشان، با خواسته‌های وی موافقت نمایند و همین امر باعث می‌شود که حس مسئولیت پذیری در این کودکان با نقصان مواجه شود.
وی افزود: این کودکان برای زندگی آینده نیز این انتظار را دارند که شریک زندگی و یا اعضای جامعه موظف به برآورده کردن خواسته‌های او هستند و نسبت به مسئولیت‌های خود بی توجه هستند.
سلیمی منش تصریح کرد: کودک تک فرزند مستعد آسیب‌های روانی و عاطفی خواهد بود به بیانی دیگر، به دلیل نبود ارتباط با همسالان و همچنین نداشتن همبازی در محیط خانواده باعث می‌شود که این کودکان رشد اجتماعی و عاطفی شان دچار بحران شود که در نتیجه شخصیت وی بصورت مناسبی شکل نمی‌گیرد و در تعاملات اجتماعی دچار مشکل خواهد شد.
به گفته این کارشناس از جمله آسیب‌هایی که میتوان برای تک فرزندی بیان کرد شامل؛ درونگرایی، استیلاء طلب، پرتوقع، خجالتی و افزایش ابتلا به افسردگی می‌باشد.

پیامد‌های منفی تک فرزندی برای جامعه 
سلیمی منش یادآور شد: تک فرزندی پیامد‌های منفی را نیز متوجه جامعه خواهد کرد از جمله مهمترین آن می‌توان به کاهش جمعیت و تغییر ساختار جمعیت به سمت پیر شدن اشاره کرد که این سالخوردگی جمعیت دارای عواقب منفی برای جامعه خواهد بود.
به گفته وی اگر این روند ادامه یابد قطعا با کاهش سرمایه انسانی در سال‌های آتی مواجه خواهیم بود و به تبع آن رشد اقتصادی و اجتماعی نیز دچار بحران‌های شدید خواهند شد.
این پژوهشگر اجتماعی اظهار داشت: از جمله عواملی که باعث هر چه قوی‌تر شدن فرهنگ تک فرزندی در جامعه شده است نوسانات اقتصادی و عدم امنیت اقتصادی در خانواده‌ها می‌باشد که بعضا والدین معتقدند که اگر بیش از یک فرزند داشته باشند توانایی پاسخ به نیاز‌های مادی آنان را نخواهند داشت و ترجیح می‌دهند که تک فرزندی را برگزینند.
سلیمی منش یادآور شد: در چنین شرایطی شایسته است که در سیاست‌های جمعیتی تجدید نظر شود و البته قبل از این امر زیرساخت‌های لازم و کافی برای ازدیاد جمعیت و تغییر سیاست‌های جمعیتی از قبل فراهم شود، زیرا بدون بسترسازی‌های لازم مشکلاتی متوجه جامعه خواهد بود.

  تک فرزندی و عذاب وجدان والدین 
آزاده ترک، درمانگر کودک و کارشناس ارشد روانشناسی بالینی نیز گفت: خانواده‌های تک فرزند به شدت در حال افزایش هستند گاهی این والدین به خاطر تنها ماندن فرزندان خود را سرزنش می‌کنند و نگرانند که آیا تک فرزندی به نفعشان هست یا نه.
وی افزود: در واقع والدین نمی‌توانند خود را راضی کنند که با توجه به عشق و علاقه‌ای که معطوف به فرزندشان می‌کنند این تنهایی برای او خوب باشد تنهایی که قطعا در آینده ابعاد بیشتری بخود می‌گیرد.
این روانشناس بالینی اظهار داشت: اگر انتخاب کردیم یک فرزند داشته باشیم باید نهایت توجه خود را معطوف به این داشت که چگونه می‌توانیم این فرزند را به شکل سالم و موفق تربیت کنیم. 
وی گفت: تک فرزندان هم مانند هر فرد دیگری می‌توانند با چالش‌هایی مواجه شوند، ارزیابی میزان تنهایی تک فرزندان بستگی به سن آن‌ها و میزان توجه والدین به آن‌ها دارد.
این درمانگر کودک تصریح کرد: امروزه والدین بسیار آگاه شده اند و می‌دانند که فرزندانشان نیاز به همراه دارند و روش‌های بسیاری وجود دارد که با استفاده از آن‌ها می‌توان آسیب‌های تک فرزندی را کاهش داد.
وی گفت: به هر دلیل اگر خانواده تک فرزندی را انتخاب کرده می‌تواند برای کاهش آسیب‌های ناشی از تک فرزندی از شیوه‌هایی همانند اصلاح باور‌های غلط و تفکر والدین درباره تک فرزندی استفاده کند؛ شناخت ویژگی‌های تک فرزندی و مدیریت صحیح الگو‌های تربیتی خانواده می‌تواند دغدغه والدین را درباره تک فرزندی کودک شان رفع کند.
این درمانگر کودک افزود: رفتار و شیوه‌ی تربیتی والدین است که می‌تواند تک فرزندی را به یک ویژگی منفی یا مثبت تبدیل کند والدین باید بپذیرند که کودکان تک فرزند لزوما مشکلات بیشتری ندارند و مانند کودکانی که خواهر و برادر دارند هستند و در بعضی مواقع حتی بهتر از آن‌ها می‌توانند رشد کنند.
وی با تاکید بر تقویت مهارت‌های اجتماعی جهت کاهش احساس تنهایی گفت: کودکان تک فرزند تا سن دبستان ممکن است فرصت‌های اجتماعی کمی داشته باشند و در این زمینه ضعیف عمل کنند.
به گفته وی بهتر است خانواده‌های تک فرزندی دوستان و اقوامی در اطراف خود داشته باشند و به فرزندانشان اجازه دهند که با کودکان آن‌ها بازی کنند.
این درمانگر کودک گفت: مهد کودک هم فرصت مناسبی برای یادگیری مهارت‌های اجتماعی است. 
ترک با بیان اینکه باید فرصت‌های ناکامی و محرومیت جهت خود محوری و مقابله با زودرنجی برای کودکان فراهم شود گفت: یکی از اشتباهات رایجی که والدین آن را انجام می‌دهند اجابت همه خواسته‌های فرزندان خود است که این سبک رفتاری والدین مشکلات زیادی برای فرزندان و والدین ایجاد می‌کند.
وی افزود: والدینی که همواره تسلیم خواسته‌های فرزندانشان می‌شوند فرزندانی با روحیه‌ای حساس، شکننده، ضعیف و کم تحمل تربیت می‌کنند و در واقع فرزندان را در محیطی غیر واقعی و خارج از شکل زندگی واقعی پرورش می‌دهند.
این روانشناس بالینی همچنین با بیان اینکه تک فرزندان ممکن است به دلیل اینکه نزد بزرگسالان هستند بلوغ زودرس داشته باشند اظهار داشت: در این زمینه باید خانواد‌ها مراقب باشند که فرزندانشان از تجربیات کودکی مربوط به سن و سالی که در آن هستند محروم نشوند. 
به نظر می‌رسد تک فرزندی بعنوان یک گزینه از سوی والدین امروزی انتخاب شده، انتخابی که خود را بخاطر آن گاه سرزنش هم می‌کنند.
انتخابی که تبعات آن آینده فرزند را هم درگیر می‌کند.
شرایط اجتماعی و اقتصادی و به دنبال آن اشتغال زنان بی تاثیر در این پدیده نیست و راهکارش هم البته ممانعت زنان در مشارکت اجتماعی و اقتصادی نیست باید زیرساخت‌ها و قوانین حمایتی از زنان و خانواده به گونه‌ای باشد که زنان مورد حمایت باشند و لاجرم در پی مرخصی‌های مرتبط با زایمان از نظر سازمانی و اداری با مشکل مواجه نشوند.